Leesbegrip is die doel van lees; die rede waarom ons lees, is immers om sin te maak van wat op die bladsy geskryf staan. Tog aanvaar ons dikwels dat ’n kind wat vlot lees, ook verstaan wat hy of sy lees. Navorsing toon egter dat tussen drie en tien persent van vlot lesers nie werklik begryp wat hulle lees nie.

Navorser Laurie Cutting van die Vanderbilt Peabody College of Education and Human Development beskryf die probleem soos volg: “Ek kan Spaans lees, want ek weet hoe die letters klink en hoe die woorde uitgespreek moet word, maar ek verstaan nie wat ek lees nie.”

Alhoewel daar ook ander redes kan wees, is die algemene oorsake van swak leesbegrip die volgende:

1. Beperkte woordeskat

Woordeskat is noodsaaklik vir suksesvolle lees. Leerders kan nie verstaan wat hulle lees as hulle nie die betekenis van die woorde ken nie. Dekades se navorsing bevestig die belangrike rol van woordeskat in leesbegrip. Woordeskat is ook noodsaaklik vir leerders se algemene akademiese sukses.

2. Probleme met geheue

Navorsers weet reeds presies watter breinaktiwiteite met disleksie verband hou, maar eers onlangs is die neurobiologiese profiel van vlot lesers met swak leesbegrip ondersoek. Breinskanderings toon dat kinders met leesbegripprobleme afwykings toon in breinareas wat met geheue geassosieer word, terwyl kinders met disleksie hoofsaaklik abnormaliteite toon in die oksipitaal-temporale korteks, wat met woordherkenning verband hou.

Verskeie studies het bevestig dat leesbegrip in ’n groot mate afhanklik is van beide werkende geheue en langtermyngeheue. Werkende geheue hou en manipuleer inligting tydelik terwyl ons dink, lees en probleme oplos. Belangrike inligting word daarna in die langtermyngeheue gestoor.

Om te kan begryp wat ons lees, benodig ons die ondersteuning van ’n sterk werkende geheue. Ons gebruik dit om ingewikkelde sinne, instruksies en sinsbou korrek te verstaan.

3. Probleme met logiese denke

Logiese denke is die proses waardeur ’n mens konsekwente redenering gebruik om tot ’n gevolgtrekking te kom. Probleme of situasies waarin logiese denke plaasvind, vereis struktuur, verbande tussen feite en ’n opeenvolging van beredeneringe.

“Daar is nie lees sonder redeneer nie”; daar word selfs gesê: “Lees is redeneer.”

Van teorie tot praktyk

Om ’n leerder se woordeskat te verbeter, kan jy woordkaartjies (fisies of digitaal) gebruik met die woord aan die een kant en die betekenis aan die ander kant. Begin met vyf woorde op ’n slag en hersien ouer kaartjies gereeld om die kennis te versterk.

Die goeie nuus is dat leemtes in kognitiewe vaardighede, soos swak geheue of ’n onvermoë om logies te dink, wel aangespreek kan word. Die sleutel tot sukses is om die spesifieke leemtes te identifiseer en hierdie breinvaardighede deur opleiding en oefening op te bou en te versterk.

Indien jy vermoed dat ’n leerder se leesbegrip deur swak geheue of logiese denke beïnvloed word, nooi ons jou uit om ’n Edublox-kliniek te kontak. Ons help graag om die probleem beter te verstaan en die mees geskikte volgende stap te bepaal.

Behalwe dat logiese denke belangrik is vir leesbegrip, bestaan daar duidelike bewyse dat opleiding in logiese denke mense slimmer maak. Dit bemagtig kinders om dieper te delf en beter begrip te ontwikkel van hoe om by ’n oplossing vir ’n probleem uit te kom.

Hieronder is ’n voorbeeld van ’n oefening om ’n leerder se logiese denkvaardighede te verbeter. Druk die vasvra hieronder. Gebruik ’n geel en rooi potlood. Vervang die vraagtekens met óf ’n soliede geel, ’n soliede rooi, ’n geel rand of ’n rooi rand.

Antwoorde